Orthodox Zomerkamp 2008

Vandaag - 9 augustus - is het 9e Orthodox Zomerkamp (OZK) voor kinderen en jongeren in het Belgische Kasterlee afgesloten. De ruim 60 deelnemers uit orthodoxe parochies uit heel België en Nederland en de staf kunnen terugkijken op een zeer geslaagd evenement, ja voor velen een onvergetelijk ervaring. Afgelopen vrijdag vond als hoogtepunt de viering van de Goddelijke Liturgie plaats in een versierde 'Kerktent', extra feestelijk doordat aan het altaar de toegereisde aartsbisschopen Simon (Mosk. Pat.) en Gabriël (rue Daru) gebroederlijk de viering leidden en naderhand in een bewogen toespraak hun blijdschap uitdrukten en dank uitbrachten aan allen die dit kamp mogelijk maakten. Daags ervoor nog had een unieke doopplechtigheid plaatsgevonden: een van de jongste deelnemers, het meisje Daria, werd in de open lucht gedoopt door haar bisschop, terwijl om hen heen de elementen woedden, waardoor uiteindelijk allen net zo nat waren als de dopeling.
Het OZK vindt jaarlijks plaats onder auspiciën van OJB en OJN, met steun van de VvO en de zegen van alle bisschoppen. Het is een levend getuigenis van orthodoxe broederlijkheid over de grenzen van cultuur, nationaliteit en jurisdictie heen.
In het komende Rondschrijven (september) volgt een uitgebreider verslag met foto's.

11-9-2008



Patriarchen ontmoeten elkaar in Kiev

Ter gelegenheid van een viering van "1020 jaar Christendom" in Oekraïne hebben de oecumenisch Patriarch Bartholomeus I en de Patriarch van Moskou en geheel Rusland Alexis II afgelopen zondag 27 juli een onderhoud gehad over de kerkelijke problemen in het land. De orthodoxe kerk in Oekraïne is, met name sinds de zgn. "Oranje Revolutie" in 2004, ernstig verdeeld geraakt doordat de onder het Russisch Patriarchaat vallende "autonome Russisch-Orthodoxe kerk van Oekraïne" een afsplitsing heeft zien ontstaan van een "Oekraïense Orthodoxe Kerk" die volledige onafhankelijkheid van Moskou nastreeft en die hiertoe de steun van het Oecumenisch Patriarchaat heeft ingeroepen. De, soms pijnlijke, kerkstrijd in het land vindt niet toevallig plaats parallel aan een politieke krachtmeting tussen pro-Russische en pro-westerse partijen in parlement en bevolking.
Na afloop van het gesprek werd het door beide Patriarchen positief gewaardeerd als aanzet om de problemen te gaan bespreken en te proberen tot een oplossing te komen.

Voor een volledig verslag zie (in het Frans): S.O.P. Nouvelles.

Voor een weergave (in het Engels) uit het zicht van het patriarchaat van Moskou.

Voor een weergave (in het Nederlands) uit het zicht van het Oecumenisch patriarchaat.

2-8-2008



Nieuwe uitgave van Bernard Frinking

In juni j.l. was ikonenschilder en auteur Bernard Frinking in het orthodoxe klooster te Asten voor een sessie ikonenschilderen en bijbelstudie. Tijdens deze bijeenkomst is zijn boekje over "De betekenis van het huwelijk en de feesten in het Oude en Nieuwe Testament" gepresenteerd. Het is inmiddels het achtste deel in de reeks van Bernard Frinking.
Het boekje heeft een kleurenomslag en bevat 50 pagina's. De prijs is € 3 (plus € 1,32 verzendkosten). Te bestellen per e-mail bij Galina Rol: galinaguda@hotmail.com. Betalen na ontvangst door overmaking op Postbank 7768511 t.n.v. G. Rol, Amsterdam. Gaarne bij de bestelling naam en bezorgadres vermelden.

bron: Galina Rol - 2-8-2008



Pelgrimage Roemenië

De Eindhovense organisatie van pelgrimages H. Silouan de Athoniet meldt enkele afzeggingen voor haar komende pelgrimage naar Roemenïe (23 sept. t/m 4 okt. 2008) en roept geïnteresseerden op zich in te schrijven.
Bijzonderheden staan vermeld in de flyer.

bron: Hadrian Liem, groep H. Silouan de Athoniet - 4-7-2008



De Ledendag - een persoonlijk verslag

Terugkijkend op de ledendag van onze Vereniging die zaterdag 7 juni j.l. plaatsvond in het klooster van de Geboorte van de Moeder Gods in Asten, kunnen we tevreden zijn - dat gevoel zal denk ik iedereen die erbij was met mij delen. Vermoeid misschien, maar ook gesterkt en met een gevoel van dankbaarheid keer je terug. Van de viering van de Goddelijke Liturgie, de lunch in de tuin, de lezing van vader Sergej Ovsiannikov over Biecht en de heilige Communie, de ledenvergadering, tot in de late namiddag het zingen van de Akathist tot de Moeder Gods, het traditionele slot van ledendagen: in dit alles deed de dag volkomen recht aan de veelkleurigheid van de orthodoxie in Nederland. Laten we daarbij niet vergeten hoeveel erbij komt kijken om zo'n dag tot een succes te maken. Dank op de eerste plaats aan moeder Maria en de zusters van het klooster voor de wijze waarop zij hun gasten omzorgen en haast ongemerkt het belangrijkste doen: een geestelijk sfeer scheppen, in kalmte en opgewektheid.

Het weer werkte trouwens ook mee: een vriendelijk zonnetje waar op z'n tijd een fris briesje doorheen speelde. Denk je eens in: midden tijdens de lezing van vader Sergej, die plaatsvond onder een tentzeil op het grasveld voor het klooster, werd de aandacht ineens afgeleid door een langstuffend treintje vol dagjesmensen achter een rammelende tractor, wat je ineens doet beseffen dat je middenin Gods natuur, of om precies te zijn het boerenland van de Peel, bijeen bent. Misschien zullen deze passanten met net zoveel verwondering naar ons gekeken hebben als wij naar hen...

De dag begon om 9 uur met de Metten van de zaterdag, gevolgd door de Goddelijke Liturgie waarin bisschop Athenagoras voorging, bijgestaan door de vaders Matthew en Jozef . De laatste gasten sloten zich aan, de intieme gebedsruimte van de kloosterkapel vulde zich geheel. We telden uiteindelijk circa veertig deelnemers uit het hele land. De gebeden, de sonore zang van vladika klinkt, en het IPOK-koor (voor het eerst onder de leiding van hun nieuwe dirigent Paul Baars) dat om de beurt met de zusters de gezangen van het volk zong. Het was voor mij de eerste kennismaking met de nieuwe Griekse toonzetting van Nederlandse teksten die recentelijk in het klooster zijn ontwikkeld. Weer een geheel nieuwe muzikale kleur in het toch al rijke kaleidoskoop van liturgische muziek in ons landje.

Het vieren van de Eucharistie is de kern van onze kerk, waarin ons leven zin en richting krijgen, en dat van onze parochies en bisdommen. Dit geldt niet minder voor een ledendag van de Vereniging van orthodoxen. Na de lunch ontwikkelde vader Sergej in zijn lezing het thema van de Eucharistie met een grote rijkdom aan voorbeelden uit het verleden van onze kerk. Hij gaf in vogelvlucht de praktijk van de sacramenten van de Biecht en de heilige Communie weer zoals deze in de vroegste kerk was ontstaan, en hoe deze in de loop der eeuwen door allerlei gebruiken en liturgische toevoegingen uitgroeide tot de veelsoortige praktijk van onze dagen. Hij gaf deze lezing kort geleden ook in Londen op een conferentie ter ere van metropoliet Anthony van Sourozh, en leidde zichzelf in als iemand die, in de geest van wijlen de metropoliet, vooral vragen wil stellen. Het waren vragen over hoe wij de kern van de sacramenten kunnen behouden, of herwinnen, om ons geestelijk leven van binnenuit te versterken. Wars van modes en uiterlijkheden; terug naar de bron van de "dankzegging" (Eucharistie).

Was dan in deze idyllische omgeving alles pais en vree? Ja en nee. De Vereniging lijkt op een dag als deze teruggebracht tot een gezellige, goedmoedige verzameling van gelovigen die gemeen hebben dat ze al heel wat jaartjes meelopen en die elkaar schijnbaar door en door kennen. Een van de oprichters van de Vereniging merkte onlangs op dat na ruim 25 jaar de Vereniging zijn doel eigenlijk bereikt heeft en eens moet nadenken of zij niet plaats moet maken voor iets nieuws. Er zijn daarover in het bestuur in de afgelopen twee jaar gesprekken gevoerd met interessante resultaten. Het lijkt erop dat er verschillende dingen tegelijk moeten gebeuren: om als Vereniging van Orthodoxen te kunnen blijven bestaan zullen we aansluiting moeten vinden bij de jonge generatie; dat zijn diegenen die in Syndesmos (de huidige OJN) zijn "opgegroeid" en die nu een nieuw "tehuis" zoeken. Wij als oudgedienden zullen ons voor deze mensen moeten openstellen. Hiervoor moeten we ons in hen verplaatsen, hun vragen, hun ervaringen leren kennen. Een goede aanzet hiervoor is de in het komende najaar geplande ontmoetingsdag rond "De Moeder Gods" die zich vooral op deze ex-OJN-ers (en andere niet-georganiseerden) zal richten.

Een tweede noodzakelijkheid is het betrekken van meer niet-Nederlandstaligen bij onze activiteiten. De Vereniging heeft het imago een bijna geheel Nederlandse aangelegenheid te zijn, en laten we eerlijk zijn: dat is ook grotendeels de werkelijkheid. We vergeten echter niet dat wij leven in een kerk die ons veelal door immigranten en vluchtelingen is gebracht. Deze geest zit in ons, of we het beseffen of niet. Voor ons blijft het contact met de orthodoxie uit deze landen van groot belang, niet alleen door mooie reizen te maken naar van oorsprong "orthodoxe" landen maar ook door hier en nu de aansluiting na te streven met mensen afkomstig uit deze landen die met ons leven in onze kerken. De noodzaak is trouwens wederzijds.

Maar ook hier is iets gebeurd dat interessant genoeg ineens opduikt: het blijkt dat vrijwel de gehele aanwas van nieuwe leden van de laatste tijd van buitenlandse afkomst is!

Ik keer even terug naar vrijdagavond toen ik gelegenheid had om met bisschop Athenagoras te spreken over de toekomst van de Vereniging en de orthodoxie in Nederland. Vladika is duidelijk over zijn streven om (namens Zijne Eminentie metropoliet Panteleimon) de Nederlandse orthodoxie te gaan vertegenwoordigen in het publieke domein (o.m. bij de Raad van Kerken). Hij wil daarvoor de steun krijgen van alle (totaal zeven) (aarts)bisschoppen die een Nederlands diocees hebben of hiervoor waarnemen (zij het slechts in naam, aangezien allen in het buitenland resideren). Ik kon hem nog eens bevestigen dat de Vereniging zijn streven van harte toejuicht, met dien verstande dat o.i. alleen een akkoord tussen de bisschoppen niet genoeg is om een echte samenwerking tot stand te brengen. We willen daarom graag helpen om een gesprek tot stand te brengen tussen vertegenwoordigers van alle jurisdicties in Nederland om te onderzoeken hoe we de samenwerking kunnen concretiseren. Hoe belangrijk dit is beseft inmiddels bijna iedereen. Misschien kunnen we leren van het ons omringende buitenland en elders in de wereld waar de inter-orthodoxe relaties niet zelden gespannen zijn.

Mogen we hopen dat juist in ons kleine landje een echte, organische samenwerking mogelijk is, zonder illusies maar in goede geest?

Ter afronding van dit verslag mag niet onvermeld blijven dat we tijdens de ledenvergadering afscheid hebben genomen van zowel Lya Kersten als Harmen Strikwerda als voorzitter respectievelijk penningmeester van het bestuur. Beiden mochten we onder luid applaus bedanken voor hun jarenlange inzet, en tegelijk hun nieuw te kiezen opvolgers succes wensen. Ondergetekende dankt allen.

Mark van Duijn
secretaris

Foto's van deze dag zijn te vinden op Picasa.



Kerkwijding Brugge

Zaterdag 24 mei j.l. is in Brugge (B) door metropoliet Panteleimon op feestelijke wijze de nieuwe kerk (in een historisch gebouw) van de Heilige Konstantijn en Helena gewijd. Lees het bijgaande verslag van Arent-Johannes van Sminia en deel in de trots en blijdschap die deze bijzondere wijding bij hem en de vele aanwezigen heeft losgemaakt.
Bijlage: verslag met enkele foto's.

bron: A-J van Sminia - 30 mei 2008



Jaarboek 2008

Het Jaarboek van de Vereniging editie 2008 is uit. Met de geactualiseerde adresgegevens van geheel orthodox Nederland, kronieken van parochies en kloosters en enkele niet eerder gepubliceerde artikelen en essays over uiteenlopende onderwerpen. Het Jaarboek is de trots van onze Vereniging en mag op niemands boekenplank ontbreken! Er zijn nog enkele stuks verkrijgbaar.
Bestellen doet u als volgt: Maak 14 euro over naar Postbank 73 80 685 t.n.v. A.M. Crouwel, Groningen, o.v.v. Jaarboek 2008. U ontvangt dan per omgaande het boek.

bron: commissie Jaarboek  -  16-6-2008



Nieuwe kerk in Brugge (B)

Met het Feest van de Geboorte des Heren op 25 december j.l. heeft de Orthodoxe Parochie van de HH. Konstantijn & Helena in Brugge (Oecumenisch Patriarchaat) haar nieuwe kerk, de historische Sint Jooskapel in hartje Brugge, in gebruik genomen. Dit gebeurde met de viering van de Metten van Kerstmis, gevolgd door de viering van de Kleine Waterwijding en van de Goddelijke Liturgie, voorgegaan door bisschop Athenagoras van Sinope, hulpbisschop van de metropoliet van België (Oecumenisch Patriarchaat), in concelebratie met de priesters Theophile Pelgrims (Brussel) en Bernard Peckstadt (rector van de Parochie van Brugge).
Lees het hele bericht en bekijk de foto's op de website van de Griekse metropolie in België.

Bron: Vereniging van Orthodoxen, redactie e-Berichten  -  4-1-2008



Nieuws uit Amsterdam

Aartsbisschop Simon (patriarchaat Moskou) maakt momenteel een rondreis langs de Nederlandse parochies van zijn bisdom en deed dit weekend Amsterdam aan, met als belangrijkste gebeurtenis de wijding van priester Sergej Standhardt tot monnik. Het is, zoals de aartbisschop memoreerde, de eerste monnikswijding die voor zover men zich kan herinneren ooit in zijn bisdom is uitgevoerd. Kerkgangers en belangstellenden waren er in grote getale om deze gebeurtenis van dichtbij mee te maken.
Tijdens de uitgebreide wijdingsritus zaterdagavond werd de novice, omringd door medebroeders, stuk voor stuk aangekleed tot hij gereed was voor de tonsuur, de beslissende handeling die de overgang naar het monnikschap bezegelt. De aartsbisschop gaf hem zijn nieuwe naam, broeder Serafim. Klik hier voor de fotoreportage van Vlad Dobrovinski.
De nieuwgewijde bracht daarop de hele nacht in stil gebed in de kerk door, onderbroken slechts om 00.00 uur toen leden van het kerkkoor, onzichtbaar op het balkon opgesteld, ineens het gezang "De Bruidegom komt te middernacht" aanhieven, dat tot drie maal toe werd herhaald. De zondagliturgie 's morgens was al feestelijk vanwege de nieuwgewijde broeder Serafim, maar een tweede verrassing volgde toen Michael (Hette) Bakker, die lector gewijd zou worden, tijdens de inzegening van Vladyko Simon ineens de hogere wijding tot hypodiaken ontving. Klik hier voor de fotoreportage van Vlad Dobrovinski.
Een lang en intensief weekend werd besloten met een bruisende feestdis waar parochianen en geestelijkheid gezamenlijk aan deelnamen.

Vereniging van Orthodoxen, redactie e-Berichten   -   24-12-2007



Oud-Katholiek - Orthodoxe Ontmoetingsdag

Zaterdag 17 november hebben in Utrecht een 50-tal belangstellenden deelgenomen aan een ontmoetingsdag tussen oud-katholieke en orthodoxe christenen met als thema "Omgaan met dood en lijden". De eerste (oud-katholieke) spreker gaf zijn ervaringen met stervensbegeleiding weer die hij als jarenlange vrijwilliger opdeed in een hospitium voor terminaal zieken. Hierna volgde een uiteenzetting van aartsbisschop Joris van de Oud-Katholieke Kerk over soorten hulp en bijstand die christelijke hulpverleners kunnen bieden vanuit een evangelische motivatie, geïnspireerd op het verhaal van Jezus' opwekking van Lazarus uit de dood. Ter afsluiting van het ochtendprogramma kreeg men een lunch aangeboden waarna het gezelschap een frisse neus kon halen tijdens een korte wandeling van de oud-katholieke St. Gertrudiskerk naar de Griekse kerk Verkondiging aan de Moeder Gods aan de Springweg.
Hier zette Marian Nieuwenhuis (Franeker) het thema voort met een schildering van haar ervaringen met stervensbegeleiding en de rol die het (orthodoxe) geloof daarin voor haar speelt. Net als 's ochtends kregen de toehoorders tussendoor gelegenheid om vragen te stellen, waaruit moeilijke dilemma's naar voren kwamen zoals over actieve levensbeëindiging en het zonde-aspekt van ziekte en lijden. Het sprekersgedeelte werd afgesloten met een meer theologische behandeling van de thema's vanuit de orthodoxe spirituele traditie door bisschop Athenagoras. Deze afwisseling van berichten uit de praktijk met overwegingen vanuit het evangelie en de kerkelijke traditie gaf diepte aan de gedachtenuitwisseling, maakte echter ook duidelijk dat er op deze gebieden veel vragen zijn maar lang niet altijd pasklare antwoorden. De ontmoetingsdag werd hierna afgesloten met de Akathist tot de Moeder Gods, eendrachtig door oud-katholieken en orthodoxen gezongen, net als trouwens 's ochtends de Lauden volgens oud-katholieke traditie uit alle kelen had geklonken.
Het was al ruim over vieren toen men zich nog een keer verplaatste naar het nabijgelegen St. Bartholomeus verzorgingstehuis waar onder het genot van een glas wijn een rapport over "De aanwezigheid van Orthodoxe en Pre-Chalcedonische Kerken in Nederland" werd aangeboden. Dit overzichtswerk is geschreven met het doel oud-katholieken een idee te geven van waar de orthodoxe e.a. kerken die in Nederland present zijn vandaan komen en hoe zij er momenteel voorstaan. Het is niet geheel actueel, desondanks kan het ook voor orthodoxe lezers nog veel nuttigs bevatten, met name wat die kerken betreft uit de orthodoxe familie die ook wij vaak slechts van horen zeggen kennen, zoals de Armeense, Syrische en Koptische kerk.

Mocht iemand prijs stellen op toezending van een exemplaar van het rapport (37 pag.) schrijft u dan een mail aan de secretaris (vvо@mоvanduijn.dds.nl), dan zal uw verzoek aan de uitgever, de Oud-Katholieke Kerk, worden doorgegeven.

Vereniging van Orthodoxen, redactie e-Berichten - 19-11-2007




Begrafenis Vader Pachom

Archimandriet Pachom (klooster van de H.Elia, St.Hubert) is zaterdag 3 november, op de feestdag van de H.Hubertus, overleden.
Dinsdag 6 november hebben familie, bewoners van St. Hubert en gelovigen uit het hele land afscheid genomen van archimandriet Pachom. In de volle, soms overvolle kapel van de Profeet Elias, werd een laatste H. Liturgie met hem gevierd, ontving hij tijdens de begrafenisdienst van de stoet de laatste kus en klonken onophoudelijk de gebeden voor zijn opname in de Hemelse Gewesten. Priesters en monialen uit vrijwel alle Russische en Griekse parochies in het land en enkele uit het omringende buitenland stonden aan zijn kist. Vladiko Gabriël in zijn homilie loofde de veelzijdige talenten van de gestorvene, alsook het vuur en de tomeloze inzet waarmee hij zijn priesterambt uitoefende en het orthodoxe geloof uitdroeg. V. Pachom kon daarom met recht zeggen dat hij Christus na stond, aldus de aartsbisschop, al was hij geen heilige. Na de begrafenisdienst werd te voet de afstand naar het nabijgelegen dorpje Mill afgelegd alwaar tegen 4 uur 's middags de eigenlijke teraardebestelling plaatsvond. Namens de leden van de Vereniging legde daar de secretaris bloemen aan de grafkuil met op een lint "Eeuwige gedachtenis!"

Fotos' kunt u bekijken in onze fotoreportage (met dank aan moeder Martha en Arent-Joannes van Sminia).

VvO - 3.11.2007






Ontmoeting tussen Patriarch Alexis II en Aartsbisschop Gabriël

Tijdens het officiële bezoek van Z.H. Alexis II, patriarch van Moskou en geheel Rusland, aan Frankrijk heeft op 4 oktober 2007 een ontmoeting plaatsgevonden tussen de patriarch en Z.E. Gabriël, aartsbisschop van Komana. Zij spraken elkaar in de kerk op de begraafplaats van Sainte-Geneviève-des-Bois. Meer informatie is te vinden op de website van het Patriarchaat van Moskou en op www.exarchat.org.

Geplaatst op 6 oktober 2007





Icoonwijding Hemelum

In het Friese Hemelum (klooster van de H. Nikolaas) is eergisteren een icoon gewijd van Friese Heiligen van vóór het Grote Schisma: o.m. de Heilige Bisschop-martelaar Bonifatius van Dokkum (ca. 672-754) met zijn 52 medemartelaren, de Heilige Willibrord, Aartsbisschop der Friezen (658-739), de Heilige Liudger, prediker in de Friese landen (742-808), de Bisschop-martelaar Heilige Frederikus, bisschop van Utrecht en kleinzoon van Radboud, koning der Friezen (begin 9de eeuw), en de H. Odulphus van Stavoren (775-855). Deze laatste is de stichter van een klooster in Stavoren dat later werd overgebracht naar Hemelum waar nu het orthodoxe klooster zich heeft gevestigd.

Bron: Vereniging van Orthodoxen, redactie e-Berichten - geplaatst op 6 oktober 2007





VERLOREN VERLEDEN - een eeuw Russische emigrés in Parijs

Nieuw verschenen: VERLOREN VERLEDEN; een eeuw Russische emigrés in Parijs. door Angela Dekker
“Gaan we niet in gedachten terug naar een gebeurtenis, naar onszelf, naar onze dierbaren en vijanden, naar dezelfde dromen, naar het oude adres en dat iedere keer opnieuw?” (Andrej Sinjavski).
Tienduizenden Russen zijn in de vorige eeuw door de Revolutie, oorlogen, idealisme en teleurstelling in Parijs terechtgekomen. Hoe verging het hun in de gedroomde wereld van de vrijheid en in hoeverre dragen ze nog steeds de sporen van de roerige geschiedenis van de afgelopen eeuw? In VERLOREN VERLEDEN gaat Angela Dekker op zoek naar het lot van de opeenvolgende generaties Russische ballingen en emigrés. “We dwarrelen als afgescheurde boombladeren over de wereld, zonder vaste grond te vinden.”
Uitg. De Geus, Breda.; 255 blz.; Prijs: € 19,90 (ISBN 978 90 445 0646 4)
Bron: moeder Martha - geplaatst op 17 september 2007



Jubileumviering n.a.v. het 25-jarig bestaan van de Vereniging van Orthodoxen "Heilige Nikolaas van Myra" op 1 - 2 juli 2005.

Ongeveer 150 Nederlandse orthodoxen kwamen op 1 en 2 juli 2005 in Deventer bijeen om het 25-jarig bestaan van de Vereniging te vieren.

De feestelijkheden begonnen op vrijdagavond 1 juli met de viering van een "parastas" in de parochiekerk van de HH.. Eersttronende Apostelvorsten Petrus en Paulus te Deventer (jur. Constantinopel / Rue Daru) voor alle overleden leden. Deze dienst werd gecelebreerd door Aartspriester Theodoor van der Voort, deken voor de orthodoxe parochies van Russische traditie in Nederland (patr. Const./Rue Daru), in aanwezigheid van Aartsbisschop Gabriël (patr. Const./Rue Daru) en de priester-monniken Onufry en Boris (Patr. Moskou). Een 50-tal gelovigen woonde deze dienst bij.
's Avonds trokken allen naar een klein, intiem theater in de binnenstad van Deventer, waar een voorstelling plaatsvond van "De Groot-Inquisiteur" - een aangrijpende vertolking van het gelijknamige hoofdstuk uit de roman "De Gebroeders Karamazov" van Dostojevski. De voorstelling werd verzorgd door de theatergroep "Op de Macks" en oogstte veel bijval.
In de Grote of Lebuïnuskerk, nog steeds in Deventer, werd 's anderendaags de Pontificale Liturgie geconcelebreerd door Aartsbisschop Gabriël (Rue Daru) en bisschop Athenagoras (Const./Griekse Metropolie), samen met de (aarts)priesters Theodoor (Rue Daru), Sergi Ovsiannikov (Patr. Moskou), Sergi Merks (Patr. Moskou) en Georgios Perris (Const./Griekse Metropolie).
De diakens Hildo Bos (Patr. Moskou) en Josef Moes (Rue Daru) dienden in deze feestelijke dienst, waarbij de zang werd verzorgd door het IPOK-koor (Interparochiëel koor van Orthodoxe Kerken - één van de resultaten van het gezamenlijke werk binnen de Vereniging) o.l.v. mw. J. Lucassen.
De Raad van Kerken werd vertegenwoordigd door Dr. van Eyk, Mw. de Haan en de heer Zuydwijk; van oud-katholieke zijde was aartsbisschop Joris Vercammen aanwezig en de rooms-katholieke kerk werd vertegenwoordigd door hulpbisschop Burgstede van Haarlem; het kerkbestuur van de Lebuïnuskerk was aanwezig in de persoon van mw. Sick. Ook de beide sprekers van de namiddag woonden de dienst bij: Dom Antoine Lambrechts (Chevetogne) en Dr. C. Hogenstijn.
De indrukwekkende ruimte van deze gotische hallenkerk uit de tweede helft van de 15e eeuw op de fundamenten van een romaanse basiliek gaf ons een gevoel van "ontstegen" zijn aan de aarde - ons te bewegen in Gods vrije ruimte. Aan het eind van de dienst sprak Aartsbisschop Gabriël ons bemoedigend toe; hij riep nog eens het doel van de Vereniging in herinnering: hoe alle Nederlandse orthodoxen de behoefte voelden nader tot elkaar te komen, ongeacht de verschillen in jurisdictie, taal, cultuur en ongeacht de last van het verleden. En om samen verder te gaan in de geest, waarin de Vereniging werd opgericht: trouw aan de bisschoppen, trouw aan elkaar, trouw aan de Orthodoxie.

Na een kopje koffie vertrok het gezelschap naar de IJsseloever, waar men aan boord ging van de "Eureka". Aan boord werd een koud buffet aangeboden en we stoomden op naar Doesburg, een volgend stadje aan de IJssel. Geheel in het kader van deze dag, die tot onderwerp "de lokale Kerk" had, was de keuze van het bestuur van de Vereniging gevallen op twee sprekers, die ons iets zouden vertellen over de "Moderne Devotie" - een spirituele lekenbeweging uit de voor-reformatorische tijd, die haar oorsprong vond juist in deze streek (met name Deventer) waar haar stichter - Geert Grote - geboren werd en die haar invloed uitstrekte over Holland en zelfs daarbuiten, tot in Rusland toe. De eerste spreker, Dr. C. Hogenstijn, schilderde voor ons de wereld rondom de figuur van Geert Grote, zijn geestelijke groei, het ontstaan en de "werkwijze" van de Moderne Devotie en de invloed, die deze beweging had op Kerk en maatschappij.
Dom Antoine Lambrechts, bibliothecaris van de abdij Chevetogne, ging vervolgens nader in op de grote persoonlijkheid uit de derde generatie van de Moderne Devotie: Thomas à Kempis, en zijn geschrift "Over de navolging van Christus" en hoe dit werkje tot in Rusland, waar het zowel voor- als tegenstanders vond, verspreid en gekend was.
Een samenvatting van beide voordrachten is aan het einde van dit verslag afgedrukt.
Het waren beide boeiende en levendige uiteenzettingen, die ons nader brachten tot onze "eigen" Nederlandse achtergrond, terwijl op de voorgrond het lieflijke landschap van de IJsseloever aan onze ogen voorbijtrok.

Aangekomen in Doesburg, begaven we ons dwars door het geroezemoes van de plaatselijke kermis naar de kleine, nu lutherse, kapel van de H. Antonius (in de volksmond "met het varken"). We vreesden, dat het rondom de kapel oorverdovende kermislawaai het vieren van de Akafist ter ere van de Moeder Gods onmogelijk zou maken, maar niets was minder waar! Met welk een gemak overstemmen ruim honderd enthousiast zingende orthodoxen het lawaai van deze wereld; maar hoe misten onze ogen in dit, door de Beeldenstorm "gezuiverde" interieur, een ikoon van de Koningin des hemels! Door een druilerig regentje haastten we ons terug naar de "Eureka" en onder de aangename begeleiding van een muzikaal trio (Roemeense orthodoxen) mochten we opnieuw genieten van een feestelijk buffet. Maatjesharing met watermeloen was voor mij een geheel nieuwe sensatie! Een forumdiscussie was voor de terugweg voorzien, maar, samengekomen uit het hoge noorden tot het diepe, donkere zuiden, van de nijvere steden in het westen tot het lieflijke oosten, hadden we duidelijk meer behoefte aan het informele samenzijn.
Toen we omstreeks zeven uur ’s avonds opnieuw in Deventer aanlegden, was voor velen de dag nog te kort geweest.

Maastricht, 11 juli 2005 zuster Martha




Bijlage I

Korte samenvatting van de voordracht. gehouden op zaterdag, 2 juli 2005 door Dr. Clemens Hogenstijn voor de leden van de Vereniging van Orthodoxen "Hl. Nicolaas van Myra".

De Moderne Devotie (eigentijdse godsdienstigheid, vernieuwde innerlijkheid) is een lekenbeweging die voortbouwt op het streven naar verinnerlijking door Geert Grote (1340-1384), diaken te Deventer.
Het gaat hier niet om een gesloten systeem, maar om een 'kijk' van eerbied voor mensen, zaken en toestanden.
Naast individuele volgelingen waren er zusters en broeders van het gemene (= "gemeenschappelijke" of "gewone") leven en kloosters voor vrouwen (eerste en voornaamste: Diepenveen bij Deventer) en mannen (eerste en voornaamste: Windesheim bij Zwolle). De Handelingen der Apostelen (2, 42-47) en het leven van de eerste christenen stonden voor allen centraal. Daarmee is tevens gezegd dat het een bijbels geïnspireerde beweging was.
De Devoten waren mensen van het ambacht en de cultuur van het boek (verzamelen, overschrijven, versieren en binden). De broeders begeleidden scholieren en lieten hen boeken overschrijven (een leerzame en vormende bijverdienste). Hun omgang met teksten was altijd drieledig: lezen, mediteren en bidden. De vrouwen legden zich daarnaast toe op textiele werkvormen. Uitgangspunt was steeds: in de gemeenschap is iedere mens waardevol! Hulpmiddelen bij het geestelijk leven waren het "rapiarium" (opschrijfboekje voor korte teksten) en de "collatie" (inleiding, gevolgd door gesprek).
De Moderne Devotie is een pre-reformatorische beweging, die de huidige kerken niet zomaar exclusief kunnen claimen.
De kloosterlijke tak is nog maar heel bescheiden, de wetenschappelijke interesse is wereldwijd, maar de belangstelling voor de beleving van deze beweging ('de binnenkant') is nooit weg geweest en leeft verspreid binnen heel uiteenlopende maatschappelijke kringen.

Deventer, juli 2005 Dr. Clemens M. Hogenstijn



Bijlage II

Korte samenvatting van de voordracht. gehouden op zaterdag, 2 juli 2005 door Dom Antoine Lambrechts voor de leden van de Vereniging van Orthodoxen "Hl. Nicolaas van Myra".
"De Navolging van Christus" in Rusland".

Dom Antoine Lambrechts, bibliothecaris van het Benedictijnerklooster te Chevetogne (B), hield een voordracht over de ontvangst in Rusland van "de Navolging van Christus" van Thomas à Kempis (1379 - 1471).
Dit werkje ("rapiarium"), karakteristiek voor de katholieke spiritualiteit van de Moderne Devotie (14e - 15e eeuw), werd in 1647 in het Slavisch vertaald door Oreste Nasturel, de zwager van de vojvode Matei Basarab van Walachije en gedrukt in het orthodoxe klooster van Dealu (Roemenië). Via Oekraïne en de berg Athos verspreidde deze uitgave zich over de kloosters van Rusland. Toen geen exemplaren meer verkrijgbaar waren, schreven de monniken het boekje zelf over; vanaf de 17e eeuw raakte de Navolging aldus bekend in de kloosters Nieuw Jerusalem (bij Moskou), het Drieëenheidsklooster van de hl. Sergios (2 manuscripten), het klooster van de hl. Makarios (Nizjny Novgorod), Solovki (6 manuscripten), Mejigorski (Kiev) en Floritshtcheva Poestyn (Vladimir).
In diezelfde tijd werd de Latijnse uitgave ter lezing aangeraden aan de studenten van de theologische hogeschool in Kiev, later ook aan die van Moskou en St. Petersburg. Zodoende kon in de geschriften van de hl. Dimitri van Rostov en van de hl. Tichon van Zadonsk de invloed van de Navolging worden teruggevonden.
Op het einde van de 18e en het begin van de 19e eeuw raakte de Navolging ook bekend onder de Russische aristocratie, die zocht naar geestelijke verdieping. Vrijmetselaars als M.N. Novikov en A.F. Labzine deden nieuwe vertalingen verschijnen. Laatstgenoemde vertaalde en publiceerde eveneens "de geestelijke strijd" van de Theantijner monnik Lorenzo Scupoli, voordat de hl. Theofan de Kluizenaar, naar het voorbeeld van Nikodemos de Hagioriet, er een aanpassing van maakte met de titel "De onzichtbare strijd".
Onder de nieuwe vertalingen van de 19e eeuw moeten ook de versies van Michail Speranski (1819) en die van de aartspriester Simeon Sokolov (1834) genoemd worden. Eerstgenoemde was staatssecretaris en nauwe medewerker van Alexander I; Sokolov was een geestelijke leider uit Moskou, die zeer gewaardeerd werd door metropoliet Filaret (Drozdov) en Constantin Pobedonostsev (1869), groot-procureur van de Heilige Synode van 1880 tot 1905.
De grote schrijvers uit diezelfde tijd: Pusjkin, Gogol, Leskov, Turgenev, Dostojevski, Tolstoj, Herzen en de Dekabristen K¨chelbecker en Rylejev, hebben de Navolging gelezen en spreken er soms zelfs over in hun werk.
De populariteit van de Navolging in kringen van de Vrijmetselarij en in de pseudo-mystieke salons uit het begin van de 19e eeuw, maakten haar echter ook verdacht in de ogen van bepaalde orthodoxe hiërarchen, zoals de hl. Ignati Brianchaninov en Theofan de Kluizenaar, die zelf aan de vaders van het Oosten (de Filokalie) de voorkeur gaven. Eerstgenoemde wilde zelfs de lezing van de Navolging verbieden; Theofan echter kende haar tenminste nog een geestelijke waarde toe.
Ten slotte vroeg Dom Antoine zich nog af of het succes van de Navolging in Rusland mogelijkerwijze voortkwam uit de eenvoud en de universaliteit van haar boodschap, die een beroep doet op het nederig nastreven van het enig noodzakelijke in navolging van Christus.



This site belongs to the Orthodox Fellowship "H. Nicolas of Myra" (Православное общество имени св. Николая Мирликийского Чудотворца) in the Netherlands, which unites members of the Churches of all Orthodox jurisdictions in our country. We publish a survey of all Orthodox parishes and monasteries in the Netherlands on internet and on paper ("Jaarboek"), together with other information. On this newspage you can read Orthodox news from Holland (and Dutch-speaking Belgium). You may translate Dutch texts by using "Google translate".